Slaapt je kind de laatste tijd onrustig? De overgang naar zomertijd of wintertijd kan zijn ritme verstoren, zeker als het gewend is aan een vaste slaaproutine. Met een paar simpele stappen help je je kind beter slapen.
- Bereid het verzetten van de klok vooruit of achteruit op tijd voor
Merk je dat je kind slechter slaapt rond de overgang van zomertijd naar wintertijd (of andersom)? Verschuif de bedtijd van de kinderen al enkele dagen van tevoren met 10 à 15 minuten per avond. Zo help je het bioritme rustig mee te bewegen en beperk je slaapproblemen.
- Optimaliseer daglicht voor een beter slaapklimaat
Gebruik verduisterende rolgordijnen of rolluiken om inslapen makkelijker te maken en laat daglicht binnen bij zonsopgang. Het reguleren van daglicht in de slaapkamer helpt het natuurlijke ritme van slapen en ontwaken.
- Gun je kind tijd om te wennen
Sommige kinderen hebben een paar dagen nodig, anderen wel twee weken om zich aan te passen. Houd een vaste slaaproutine vol, ook als er even wat meer vermoeidheid of prikkelbaarheid is.
Zomertijd en wintertijd: waarom heeft je kind moeite met slapen?
Bij de overgang naar de zomertijd blijft het ‘s avonds langer licht. Gevolg: het is nog dag als het slaaptijd is voor de kinderen, waardoor inslapen moeilijker gaat.
‘s Ochtends slapen ze een uur korter, wat kan leiden tot moeilijk ontwaken, huilbuien of een moeilijke start van de dag.
Bij de overgang naar wintertijd gebeurt het omgekeerde: het wordt vroeger licht en sommige kinderen worden al voor zes uur wakker, hoewel ze niet genoeg hebben geslapen.
Hun biologische klok moet zich telkens opnieuw instellen, wat dagen tot weken kan duren.
In die periode komen slaapproblemen, vermoeidheid en stemmingswisselingen vaak[1] voor.
Ook voor jou als ouder is dit pittig: kortere nachten, hectische ochtenden en een verstoord ritme in het hele gezin. Voorbereiden helpt om de overgang soepeler te maken. Met de zomertijd worden de dagen langer en blijft het 's avonds langer licht. Het vroege donker van de winter is voorbij, maar deze verandering kan de biologische klok van kinderen verstoren en hun slaapritme beïnvloeden.
Hoe help je je kind beter omgaan met het verzetten van de klok?
Met de overgang naar de zomertijd eind maart worden de dagen langer en valt de nacht later in. Omgekeerd komt in oktober het ochtendlicht eerder. Deze variaties in licht hebben een directe invloed op de slaap van kinderen.
Om het inslapen te bevorderen, moet de kamer goed donker zijn. Duisternis stimuleert de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon. Licht daarentegen kan voorkomen dat je rustig in slaap valt.
Tip: installeer verduisterende rolgordijnen of rolluiken voor dakramen:
- Ze blokkeren effectief daglicht en zorgen voor een donkere kamer.
- Ze verbeteren ook de isolatie tegen warmte, kou en geluid, ideaal onder het dak.
‘s Ochtends helpt daglicht bij de aanmaak van serotonine, waardoor je kind makkelijker wakker wordt.
Met slimme VELUX oplossingen kun je dit proces zelfs automatiseren:
- VELUX App Control: programmeer openen/sluiten van gordijnen via je smartphone.
- VELUX ACTIVE with NETATMO: sensoren regelen automatisch daglicht, temperatuur, CO₂ en vochtigheid.
Zo wordt je kind op een zachte manier wakker, passend bij het nieuwe ritme na de zomer- of wintertijd.
Met VELUX App Control programmeer je eenvoudig een donkere slaapkamer ‘s avonds en een lichte kamer in de ochtend.
Routines, daglicht en activiteiten: zo maak je de overgang makkelijker
Begin met het aanhouden van een vaste avondroutine. Dit voorspelbare moment geeft kinderen een gevoel van veiligheid.
Als je gewend bent om een verhaaltje voor het slapen voor te lezen, kies dan voor rustige en ontspannende verhalen en vermijd te spannende verhalen die het inslapen kunnen vertragen.
Tip: stimuleer buitenactiviteiten overdag. Ze helpen kinderen hun energie kwijt te raken, zichzelf beter te reguleren… en ‘s avonds makkelijker in slaap te vallen.
Een lichte avondmaaltijd is ook aan te raden: een makkelijke spijsvertering helpt om beter te slapen.
Bereid ten slotte de overgang naar zomertijd of wintertijd op een rustige en geleidelijke manier voor:
- Begin 3 tot 5 dagen vóór de klokverandering.
- Verschuif de bedtijd elke dag met 10 tot 15 minuten, afhankelijk van de overgang naar zomer- of wintertijd.
- Deze kleine aanpassing helpt de biologische klok van je kind op natuurlijke wijze weer in balans te brengen.
Vraag gerust advies aan je kinderarts als je kind erg gevoelig is voor de overgang van wintertijd naar zomertijd of andersom.
Een vast avondritueel is extra belangrijk tijdens de overgang van wintertijd naar zomertijd en andersom.
FAQ – Zomertijd, wintertijd en het slapen van kinderen
Wanneer is de overgang naar zomertijd en wintertijd?
De klok wordt twee keer per jaar verzet, op de laatste zondag van maart en de laatste zondag van oktober.
- In het voorjaar schakelen we over naar zomertijd: klok vooruit, 2u wordt 3u.
- In de herfst is de overgang naar wintertijd: klok achteruit, 3u wordt 2u.
Oorspronkelijk is de zomertijd ingevoerd om energie te besparen, maar deze klokveranderingen zijn niet voor iedereen geschikt, zeker niet voor kinderen. Al enkele jaren wordt in de Europese Unie gedebatteerd over het afschaffen[2] ervan.
Hebben kinderen last van de wintertijd of zomertijd?
Ja. Het werkt als een mini-jetlag waarbij je van tijdzone verandert: moeilijk inslapen, vroeg wakker, onrustige nachten. Vooral kinderen met een vaste bedtijdroutine merken dit sterk.
Het verstoort het slaap-waakritme waardoor inslapen moeilijker wordt, kinderen vroeg wakker worden of onrustige nachten hebben. Dit effect is sterker bij kinderen die een vaste slaaproutine hebben.
Welke effecten zie je bij kinderen?
Dit zijn de belangrijkste effecten die bij kinderen worden waargenomen:
- moeite met inslapen of doorslapen
- vermoeidheid overdag
- prikkelbaarheid en humeurwisselingen
- minder concentratie en energie
Deze effecten zijn over het algemeen tijdelijk en nemen meestal binnen enkele dagen tot twee weken af als er een vaste routine wordt aangehouden.
Hoe beïnvloedt het mijn baby?
Baby’s zijn extra gevoelig omdat hun ritme nog niet stabiel is.
De overgang naar wintertijd is vaak moeilijker voor een baby dan die naar zomertijd: het ochtendlicht wekt hen eerder, waardoor hun nachtrust verkort kan worden zonder dat ze voldoende hebben geslapen.
Zelfs een kleine verschuiving kan:- het tijdstip van de middagslaap of bedtijd vertragen of vervroegen,
- vroege ontwakingen veroorzaken,
- of de kwaliteit van de slaap beïnvloeden.
Om hen te helpen kun je het slaapklimaat beïnvloeden (daglicht, rust, temperatuur) en de overgang een paar dagen van tevoren rustig voorbereiden.
Welke andere factoren verstoren het slapen van kinderen?
Naast het verzetten van de klok kunnen ook andere factoren de slaap van kinderen verstoren:
- te veel licht of lawaai in de kamer
- schermen vlak voor bedtijd
- zwaar avondeten
- weinig beweging overdag
- geen vaste slaaproutine
Een donkere, rustige kamer en voorspelbare routine helpen altijd, zeker tijdens de overgang naar zomertijd of wintertijd.
Hoeveel uur moeten kinderen slapen?
Kinderen hebben afhankelijk van hun leeftijd tussen de 10 en 14 uur slaap per dag nodig, inclusief dutjes voor jongere kinderen.
- Baby’s (0–12 maanden): 12–16 uur
- Peuters (1–2 jaar): 11–14 uur
- Kleuters (3–5 jaar): 10–13 uur
- Schoolkinderen (6–12 jaar): 9–12 uur
- Tieners (13–18 jaar): 8–10 uur
Een vaste bedtijd en voldoende nachtrust helpen het kind om zich goed te concentreren, gezond te groeien en energiek te blijven.
Bronnen
- INSERM, Researchers develop an ultrasound probe capable of imaging an entire organ in 4D, (15 maart 2025)
- Europese Commissie, Raadpleging over de zomertijd: 84 % wil dat Europa stopt met het verzetten van de klok, (31 augustus 2018)